نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 3 پیاپی 11 2025 10 17 Comparative Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy With and Without Transcranial Direct Current Stimulation on Psychological Distress in Patients With Musculoskeletal Pain هم‌سنجی اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری با و بدون تحریک فراجمجمه‌ای بر درماندگی روان‌شناختی در بیماران مبتلا به دردهای اسکلتی 1 13 10.61838/jhpbd.110 FA زهره محمودآبادی گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. سارا ساعدی گروه روانشناسی، واحد بروجرد، دانشگاه ازاد اسلامی، بروجرد ایران. آزیتا امیرفخرایی گروه روانشناسی،واحد بندرعباس،دانشگاه ازاد اسلامی، بندرعباس ، ایران. Journal Article 1404/04/04 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">This study aimed to compare the effectiveness of cognitive behavioral therapy (CBT) alone and combined with transcranial direct current stimulation (tDCS) in reducing psychological distress among patients with musculoskeletal pain. This applied quasi-experimental research used a pretest–posttest and follow-up design with a non-equivalent control group. Forty-five patients with chronic musculoskeletal pain for at least three months were purposively recruited and assigned to three groups of 15: CBT plus tDCS, CBT alone, and control. Both intervention groups received 12 sessions of CBT based on the McFarlane protocol, while the combined group additionally underwent 20 sessions of tDCS at 2 mA over the dorsolateral prefrontal cortex. Psychological distress was measured using the DASS-21 scale. Data were analyzed using repeated-measures ANCOVA and Bonferroni post hoc tests in SPSS version 26. ANCOVA revealed a significant main effect of group on psychological distress (F=123.79, p&lt;0.001, η²=0.864). Both CBT and CBT plus tDCS groups showed significantly greater reductions in distress compared to the control group (p&lt;0.001). The difference between the two intervention groups was not statistically significant (p=1.000), although the CBT plus tDCS group showed slightly greater clinical improvement. CBT alone is effective in reducing psychological distress in patients with musculoskeletal pain, and adding tDCS may provide additional clinical benefit, although further large-scale research is needed to confirm its statistical superiority.</p> <p> </p> <p>هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری (CBT) به‌تنهایی و در ترکیب با تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز (tDCS) بر کاهش درماندگی روان‌شناختی بیماران مبتلا به دردهای اسکلتی بود. این مطالعه از نوع کاربردی و شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل ناهمتا انجام شد. تعداد ۴۵ بیمار با درد مزمن اسکلتی که حداقل سه ماه سابقه درد داشتند، به‌صورت هدفمند انتخاب و در سه گروه ۱۵ نفری شامل CBT همراه با tDCS، CBT بدون tDCS و کنترل گمارده شدند. گروه‌های آزمایش طی ۱۲ جلسه گروهی CBT بر اساس پروتکل مک‌فارلین دریافت کردند و گروه ترکیبی علاوه بر آن ۲۰ جلسه تحریک فراجمجمه‌ای با شدت ۲ میلی‌آمپر بر ناحیه دورسولترال پره‌فرونتال دریافت نمود. درماندگی روان‌شناختی با مقیاس DASS-21 اندازه‌گیری و داده‌ها با تحلیل کوواریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های تعقیبی بنفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. تحلیل کوواریانس نشان داد اثر گروه بر درماندگی روان‌شناختی معنادار است (F=123.79، p&lt;0.001، η²=0.864). هر دو گروه CBT با و بدون tDCS نسبت به گروه کنترل کاهش معنادار درماندگی روان‌شناختی داشتند (p&lt;0.001). تفاوت بین دو گروه آزمایشی از نظر آماری معنادار نبود (p=1.000)، اما کاهش در گروه ترکیبی اندکی بیشتر بود. CBT به‌تنهایی روشی اثربخش برای کاهش درماندگی روان‌شناختی در بیماران با دردهای اسکلتی است و افزودن tDCS می‌تواند بهبود بالینی بیشتری ایجاد کند، هرچند برای اثبات برتری آماری نیاز به مطالعات گسترده‌تر و دقیق‌تر است.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/110/86