نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 3 پیاپی 9 1404 03 20 The Effectiveness of Emotion-Focused Therapy on Moral Development and Impulsivity in Children اثربخشی درمان هیجان‌مدار بر رشد اخلاقی و تکانش‌گری در کودکان 1 16 10.61838/jhpbd.114 FA مژگان صادق مقدسی گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران سمیرا پالی گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Journal Article 1404/01/12 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">This study aimed to investigate the effectiveness of emotion-focused therapy (EFT) on enhancing moral development and reducing impulsivity in children. A quasi-experimental pretest–posttest design with a control group was used. The study population included first-grade elementary school children attending psychology clinics in Tonekabon during the first half of 2024. Thirty participants were randomly assigned to the experimental (n=15) and control (n=15) groups. The experimental group received ten sessions of EFT based on Elliott’s (2001) model. Research instruments included the Moral Development Scale by Lotfabadi et al. (2011) and the Barratt Impulsiveness Scale (Patton et al., 1995). Data were analyzed using multivariate and univariate covariance analyses (MANCOVA and ANCOVA) in SPSS version 26. EFT significantly improved children’s moral development and reduced impulsivity (p&lt;0.05). Results indicated that 63.9% of the improvement in moral development and 58.6% of the decrease in impulsive behaviors were directly attributed to the therapeutic intervention. Multivariate analysis confirmed significant differences between the groups in all moral (environmental, individual, familial, social, humanistic, and transcendental ethics) and impulsivity components (cognitive, motor, and non-planning), all at p&lt;0.001. Emotion-focused therapy enhances emotional awareness, self-regulation, and moral reasoning in children by strengthening neural connections between emotional and cognitive systems. By reducing emotional dysregulation and impulsive responses, EFT facilitates ethical decision-making and social adjustment. It can therefore be considered an effective intervention for improving emotional and moral growth in children.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی میزان اثربخشی درمان هیجان‌مدار بر رشد اخلاقی و کاهش تکانش‌گری در کودکان بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل و آزمایش است. جامعه آماری شامل کودکان مقطع اول ابتدایی مراجعه‌کننده به کلینیک‌های روانشناسی شهر تنکابن در نیمه اول سال ۱۴۰۳ بود. تعداد ۳۰ کودک به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش در ده جلسه درمان هیجان‌مدار بر اساس الگوی الیوت (۲۰۰۱) شرکت کرد. ابزارها شامل پرسشنامه رشد اخلاقی لطف‌آبادی و همکاران (۱۳۹۰) و مقیاس تکانش‌گری بارت (۱۹۹۵) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک‌متغیره (MANCOVA و ANCOVA) در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شدند. نتایج نشان داد درمان هیجان‌مدار تأثیر معناداری بر افزایش رشد اخلاقی و کاهش تکانش‌گری کودکان دارد (p&lt;0.05). بر اساس نتایج آزمون‌های آماری، 63.9 درصد از بهبود در رشد اخلاقی و 58.6 درصد از کاهش رفتارهای تکانشی ناشی از اثر مستقیم درمان هیجان‌مدار بود. همچنین، آزمون‌های چندمتغیره نشان دادند که تفاوت بین دو گروه آزمایش و کنترل در تمامی مؤلفه‌های رشد اخلاقی (اخلاق زیست‌محیطی، فردی، خانوادگی، اجتماعی، انسانی و متعالی) و مؤلفه‌های تکانش‌گری (شناختی، حرکتی و عدم برنامه‌ریزی) در سطح معناداری 0.001&gt;p تأیید شد. درمان هیجان‌مدار با افزایش آگاهی هیجانی و توانایی تنظیم احساسات، موجب تقویت خودنظارتی، کاهش واکنش‌های تکانشی، و رشد قضاوت اخلاقی در کودکان می‌شود. این درمان با تأثیر بر شبکه‌های عصبی مسئول کنترل هیجان و تصمیم‌گیری، به رشد شناختی و اخلاقی کودکان کمک می‌کند. بر این اساس، درمان هیجان‌مدار می‌تواند به عنوان مداخله‌ای مؤثر در بهبود رفتارهای اجتماعی و تحولی کودکان مورد استفاده قرار گیرد.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/114/92