نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 3 پیاپی 9 1404 03 20 The Effectiveness of  Play Therapy on Working Memory and Symptom Reduction in Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder اثربخشی بازی‌درمانی بر حافظه کاری و کاهش نشانه‌های اختلال کمبود توجه–بیش‌فعالی در کودکان 1 14 10.61838/jhpbd.119 FA مجتبی شبان گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران زهراء آذری گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران Journal Article 1404/01/17 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">This study aimed to investigate the effectiveness of emotion-focused therapy (EFT) on enhancing moral development and reducing impulsivity in children. A quasi-experimental pretest–posttest design with a control group was used. The study population included first-grade elementary school children attending psychology clinics in Tonekabon during the first half of 2024. Thirty participants were randomly assigned to the experimental (n=15) and control (n=15) groups. The experimental group received ten sessions of EFT based on Elliott’s (2001) model. Research instruments included the Moral Development Scale by Lotfabadi et al. (2011) and the Barratt Impulsiveness Scale (Patton et al., 1995). Data were analyzed using multivariate and univariate covariance analyses (MANCOVA and ANCOVA) in SPSS version 26. EFT significantly improved children’s moral development and reduced impulsivity (p&lt;0.05). Results indicated that 63.9% of the improvement in moral development and 58.6% of the decrease in impulsive behaviors were directly attributed to the therapeutic intervention. Multivariate analysis confirmed significant differences between the groups in all moral (environmental, individual, familial, social, humanistic, and transcendental ethics) and impulsivity components (cognitive, motor, and non-planning), all at p&lt;0.001. Emotion-focused therapy enhances emotional awareness, self-regulation, and moral reasoning in children by strengthening neural connections between emotional and cognitive systems. By reducing emotional dysregulation and impulsive responses, EFT facilitates ethical decision-making and social adjustment. It can therefore be considered an effective intervention for improving emotional and moral growth in children.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی اثربخشی بازی‌درمانی  بر بهبود حافظه کاری و کاهش نشانه‌های اختلال کمبود توجه–بیش‌فعالی در کودکان ۷ تا ۱۲ ساله بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان ۷ تا ۱۲ ساله دارای تشخیص اختلال کمبود توجه–بیش‌فعالی در مراکز درمانی شهر شیراز در سال ۱۴۰۳ بود. تعداد ۳۰ کودک با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام ۱۵ نفر) جای گرفتند. گروه آزمایش در هشت جلسه ۴۵ دقیقه‌ای تحت مداخله بازی‌درمانی  قرار گرفت، در حالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل آزمون ان-بک برای سنجش حافظه کاری و پرسشنامه سوانسون، نولان و پلهام (SNAP-IV) برای سنجش نشانه‌های اختلال کمبود توجه–بیش‌فعالی بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) تحلیل شد. نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در متغیرهای حافظه کاری و نشانه‌های اختلال کمبود توجه–بیش‌فعالی وجود دارد. برای حافظه کاری، مقدار F برابر با 5.71 و مقدار احتمال 0.025 بود که نشان‌دهنده بهبود معنادار عملکرد حافظه کاری در گروه آزمایش است. همچنین، برای نشانه‌های اختلال کمبود توجه–بیش‌فعالی، مقدار F برابر با 9.26 و سطح معناداری 0.006 به دست آمد که کاهش چشمگیری را در نشانه‌های اختلال نشان داد. اندازه اثرها نیز به ترتیب 0.192 و 0.279 بود که بیانگر تأثیر متوسط تا زیاد مداخله بر متغیرهای پژوهش است. نتایج پژوهش نشان داد بازی‌درمانی شناختی–رفتاری می‌تواند موجب بهبود قابل ملاحظه در عملکرد حافظه کاری و کاهش نشانه‌های رفتاری اختلال کمبود توجه–بیش‌فعالی شود. این رویکرد، از طریق تقویت مهارت‌های شناختی و خودتنظیمی هیجانی، به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر و بومی‌پذیر برای بهبود عملکرد شناختی و رفتاری کودکان مبتلا به این اختلال توصیه می‌شود.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/119/98