نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 2 پیاپی 7 1403 09 01 The Effectiveness of Schema Therapy on Executive Function and Anxiety Sensitivity in Women Victimized by Sexual Assault اثربخشی طرحواره­ درمانی بر کارکرد اجرایی و حساسیت اضطرابی در زنان آسیب دیده از تجاوز جنسی FA مریم ترکی گروه روانشناسی، روانشناسی بالینی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران علی نظری مرکز تحقیقات علوم رفتاری و اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران نیکا سلیمی گروه روانشناسی، روانشناسی بالینی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران نازنین حقیقت‌بیان گروه روانشناسی، روانشناسی بالینی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران فربد امین انارکی گروه سنجش و اندازه گیری (روانسنجی)، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1403/03/23 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">This study aimed to examine the effectiveness of schema therapy in improving executive function and reducing anxiety sensitivity in women victimized by sexual assault. This research employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a two-month follow-up and control group. The statistical population included women who had experienced sexual assault and sought psychological services in Tehran in 2024. Thirty participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group received ten 90-minute sessions of schema therapy, while the control group received no intervention. Data were collected using the Anxiety Sensitivity Index, Wisconsin Card Sorting Test for executive function, and Emotional Schema Therapy Questionnaire. Repeated measures ANOVA was conducted using SPSS-26. Results indicated a significant improvement in executive function and a significant reduction in anxiety sensitivity among women in the experimental group compared with the control group (P&lt;0.001). The effect of time and the interaction between time and group were also significant for both variables. Follow-up results confirmed that the therapeutic effects persisted over time. Effect sizes ranged between 0.65 and 0.78, reflecting strong treatment efficacy. Schema therapy effectively enhances cognitive flexibility and executive functioning while reducing anxiety sensitivity in women who have experienced sexual assault. By addressing maladaptive schemas and promoting emotional awareness and cognitive restructuring, this approach empowers women to manage distress and regulate emotions more effectively. Therefore, schema therapy can be recommended as a valuable intervention in clinical and supportive programs for female survivors of sexual trauma.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی اثربخشی طرحواره‌درمانی بر بهبود کارکرد اجرایی و کاهش حساسیت اضطرابی در زنان آسیب‌دیده از تجاوز جنسی بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل زنان آسیب‌دیده از تجاوز جنسی مراجعه‌کننده به مراکز روان‌شناختی شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود. نمونه‌ای شامل ۳۰ نفر از این زنان به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی ده جلسه نود دقیقه‌ای تحت مداخله طرحواره‌درمانی قرار گرفت، در حالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه حساسیت اضطرابی، آزمون کارت‌های ویسکانسین برای ارزیابی کارکرد اجرایی و پرسشنامه طرحواره‌درمانی هیجانی بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس دوطرفه با اندازه‌گیری‌های مکرر در نرم‌افزار SPSS-26 تحلیل شد. نتایج نشان داد که طرحواره‌درمانی باعث بهبود معنادار کارکرد اجرایی و کاهش حساسیت اضطرابی در زنان گروه آزمایشی نسبت به گروه کنترل شد (P&lt;0.001). اثر زمان (پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری) نیز بر هر دو متغیر معنادار بود و اثر تعاملی گروه و زمان تأیید شد. نتایج مرحله پیگیری نشان داد که اثرات مداخله در هر دو متغیر پایدار مانده است. اندازه اثرها بالا و در دامنه ۰.۶۵ تا ۰.۷۸ گزارش شد که بیانگر قدرت بالای تأثیر درمان است. طرحواره‌درمانی با تمرکز بر شناسایی و اصلاح طرحواره‌های ناسازگار اولیه، می‌تواند به عنوان روشی مؤثر در بهبود توانایی‌های شناختی سطح بالا و کاهش واکنش‌های اضطرابی در زنان آسیب‌دیده از تجاوز جنسی به کار رود. این مداخله با افزایش آگاهی هیجانی، بازسازی ارزیابی‌های شناختی و تقویت خودکارآمدی روان‌شناختی، سبب بهبود تنظیم هیجان و عملکرد شناختی می‌شود. توصیه می‌شود از این رویکرد در برنامه‌های درمانی و حمایتی ویژه زنان آسیب‌دیده استفاده گردد.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/125/104