نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 4 پیاپی 13 1405 01 01 Developing a Dialectical Behavior Therapy–Based Friendship Training Package for Children تدوین بسته‌ آموزش دوست‌یابی مبتنی بر رفتار درمانی دیالکتیک ویژه کودکان 1 20 10.61838/jhpbd.161 FA منصوره جمشیدی کارشناسس ارشد روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران. زهرا یوسفی استاديار، گروه روانشناسی بالینی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران. Journal Article 1404/04/30 <p>The objective of this study was to design and validate a standardized educational package aimed at improving children’s friendship-building skills based on the principles of dialectical behavior therapy. A qualitative design using conventional content analysis was employed. Texts related to children’s friendship development and dialectical behavior therapy were purposefully selected and analyzed line-by-line. Extracted concepts, subthemes, and major dimensions were organized using a six-stage training-package development model. The resulting package consisted of eight 90-minute sessions, each including defined goals, content components, and homework assignments. Content validity was assessed through expert review by child psychologists and DBT practitioners. Analysis revealed two major dimensions of DBT relevant to children: psychopathology components including emotional vulnerability, invalidating environments, and emotion dysregulation; and intervention components including individual strategies and group-based skills training. Additionally, friendship-related determinants were grouped into family, individual, and social factors. Integrating these domains provided the framework for the package. Expert evaluations indicated strong content validity and structural coherence of the training program. The study demonstrates that synthesizing DBT principles with developmental factors influencing children’s friendships can yield an effective training package to support social competence. This package offers a structured tool for practitioners and parents to enhance children’s friendship skills and reduce experiences of rejection and isolation.</p> <p>هدف این پژوهش تدوین یک بسته آموزشی استاندارد و معتبر برای ارتقای مهارت دوست‌یابی کودکان بر اساس اصول رفتاردرمانی دیالکتیک است. این پژوهش از نوع کیفی و با روش تحلیل محتوای مرسوم انجام شد. متون مرتبط با دوست‌یابی کودکان و رفتاردرمانی دیالکتیک بر اساس معیارهای مشخص به‌صورت هدفمند انتخاب و خط‌به‌خط تحلیل شدند. پس از استخراج مفاهیم، خرده‌مفاهیم و ابعاد اصلی، عناصر به‌دست‌آمده در قالب مدل شش‌مرحله‌ای تدوین بسته آموزشی سازمان‌دهی شدند. بسته طراحی‌شده شامل هشت جلسه ۹۰ دقیقه‌ای بود که هر جلسه دارای هدف، محتوا و تکلیف مشخص است. در پایان، جهت بررسی روایی محتوایی، بسته توسط متخصصان حوزه روانشناسی کودک و درمانگران رفتاردرمانی دیالکتیک ارزیابی شد و میزان توافق آنان به‌صورت کمی تعیین گردید. تحلیل محتوا نشان داد که رفتاردرمانی دیالکتیک در زمینه کودکان بر دو بعد اصلی تمرکز دارد: آسیب‌شناسی شامل آسیب‌پذیری هیجانی، محیط نامعتبرساز و بدتنظیمی هیجانی؛ و مداخلات شامل مهارت‌آموزی گروهی و مداخلات فردی. همچنین عوامل مؤثر بر دوست‌یابی کودکان در سه دسته عوامل خانوادگی، عوامل فردی و عوامل اجتماعی شناسایی شدند. این مفاهیم در کنار یکدیگر مبنای طراحی بسته آموزشی قرار گرفتند. ارزیابی متخصصان نشان داد که بسته آموزشی از روایی محتوایی مطلوب و انسجام ساختاری برخوردار است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که می‌توان با ترکیب اصول رفتاردرمانی دیالکتیک و عوامل مؤثر بر دوست‌یابی، بسته‌ای آموزشی تدوین کرد که به والدین و کودکان در تقویت مهارت دوست‌یابی کمک کند. این بسته می‌تواند ابزاری مؤثر برای متخصصان سلامت روان کودک در ارتقای روابط اجتماعی و کاهش طردشدگی کودکان باشد.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/161/171