نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 4 پیاپی 15 1405 05 01 The Effectiveness of Dialectical Behavior Therapy on Adaptive Behaviors, Emotion Dysregulation, and Social Cognition in Students with Self-Injury اثربخشی آموزش رفتار درمانی دیالکتیکی بر رفتارهای انطباقی، بدتنظیمی هیجان و شناخت اجتماعی در دانش‌آموزان دارای خودجرحی 1 13 FA ابوالفضل کرمی گروه روانشناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران آذر کیامرثی گروه روانشناسی، رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، گیلان، ایران. لیلا مقتدر گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، گیلان، ایران رضا کاظمی گروه روانشناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Journal Article 1404/06/24 The present study aimed to determine the effectiveness of dialectical behavior therapy (DBT) on adaptive behaviors, emotion dysregulation, and social cognition in students with self-injurious behaviors. This study employed a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The statistical population consisted of male high school students in Babol during the 2022–2023 academic year who exhibited self-injurious behaviors. Thirty participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental (n=15) and control (n=15) groups. Research instruments included the Adaptive Behavior Questionnaire, the Difficulties in Emotion Regulation Scale, the Social Cognition Questionnaire, and the Deliberate Self-Harm Inventory, administered at pretest and posttest stages. The experimental group received 12 sessions of 90-minute group-based DBT training twice weekly, while the control group received no intervention. Data were analyzed using analysis of covariance (ANCOVA) via SPSS version 24. The significance level was set at 0.05. ANCOVA results indicated that, after controlling for pretest scores, DBT significantly increased adaptive behaviors (F=23.98, p<0.01, η²=0.57) and social cognition (F=20.21, p<0.01, η²=0.65), and significantly reduced emotion dysregulation (p<0.01, η²=0.56) in students with self-injury. The findings demonstrate that DBT is an effective intervention for enhancing adaptive behaviors and social cognition and reducing emotion dysregulation among students with self-injurious behaviors. Therefore, DBT can be recommended as a practical therapeutic approach in school counseling settings. پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش رفتار درمانی دیالکتیکی بر رفتارهای انطباقی، بدتنظیمی هیجان و شناخت اجتماعی در دانش‌آموزان دارای رفتار خودجرحی بود. این پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه دوم شهر بابل در سال تحصیلی 1401–1400 بود که دارای رفتار خودجرحی بودند. تعداد 30 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه رفتارهای انطباقی، مقیاس دشواری در تنظیم هیجان، پرسشنامه شناخت اجتماعی و پرسشنامه آسیب به خود عمدی بود که در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا شد. گروه آزمایش طی 12 جلسه 90 دقیقه‌ای (هفته‌ای دو بار) آموزش رفتار درمانی دیالکتیکی را دریافت کرد، در حالی‌که گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس و نرم‌افزار SPSS نسخه 24 تحلیل شد. سطح معنی‌داری 05/0 در نظر گرفته شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، رفتار درمانی دیالکتیکی به‌طور معناداری موجب افزایش رفتارهای انطباقی (F=23.98, p<0.01, η²=0.57) و شناخت اجتماعی (F=20.21, p<0.01, η²=0.65) و کاهش بدتنظیمی هیجان (p<0.01, η²=0.56) در دانش‌آموزان دارای خودجرحی شد. یافته‌ها نشان داد که آموزش رفتار درمانی دیالکتیکی مداخله‌ای مؤثر برای ارتقای رفتارهای انطباقی و شناخت اجتماعی و کاهش بدتنظیمی هیجان در دانش‌آموزان دارای خودجرحی است و می‌تواند به‌عنوان رویکردی کاربردی در مراکز مشاوره مدارس مورد استفاده قرار گیرد.

https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/243/234