نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 3 پیاپی 9 1404 03 20 Comparative Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Management and Progressive Muscle Relaxation on Emotional Regulation and Academic Stress in Male Middle School Students of Lordegan City مقایسه اثر بخشی آموزش مدیریت کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی و آرام‌سازی پیشرونده عضلانی بر تنظیم هیجان و استرس تحصیلی دانش‌آموزان پسر دوره اول متوسطه شهر لردگان 1 14 10.61838/jhpbd.262 FA احمد بوگری دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران فریبا کیانی استادیار، گروه روانشناسی، واحد بروجن، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجن، ایران طیبه شریفی استاد، گروه روانشناسی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران Journal Article 1404/01/16 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">This study aims to compare the long-term effectiveness of mindfulness-based stress management (MBSM) and progressive muscle relaxation (PMR) on emotional regulation and academic stress in male middle school students of Lordegan City. This quasi-experimental study employed a pre-test/post-test design with a control group and a two-month follow-up. The target population comprised male middle school students (grades 7–9) with psychological symptoms identified via the Psychological Symptoms Checklist (PSC). From 75 students scoring above the mean (117) on the PSC, 60 were randomly assigned to three groups (20 per group: MBSM, PMR, control). Interventions consisted of eight 90-minute sessions each. Data were collected using the Emotion Regulation Questionnaire (ERQ) and Academic Stress Questionnaire (ASQ). Data analysis utilized mixed-design ANOVA and Bonferroni post-hoc tests. Both interventions significantly improved emotional regulation and reduced academic stress, but MBSM demonstrated superior long-term effects (follow-up: emotional regulation mean: MBSM=42.56, PMR=43.39, control=31.39; p&lt;0.001). PMR’s effects diminished significantly at follow-up (academic stress mean: PMR=76.83, MBSM=68.22, control=85.94; p&lt;0.001), while MBSM maintained its benefits. Mindfulness-based stress management shows sustained efficacy in managing academic stress and emotional regulation among male middle school students, making it a viable, scalable intervention for Iranian schools. It should be integrated into school curricula as a preventive strategy, particularly in underserved regions like Lordegan.</p> <p><strong> </strong></p> <p>پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی بلندمدت آموزش مدیریت کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی (MBSM) و آرام‌سازی پیشرونده عضلانی (PMR) بر تنظیم هیجان و استرس تحصیلی دانش‌آموزان پسر دوره اول متوسطه شهر لردگان انجام شد. این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه و پیگیری دو ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر دوره اول متوسطه با نشانه‌های روان‌تنی در سال تحصیلی 1404-1403 بود. از 75 دانش‌آموز شناسایی‌شده با نمره بالاتر از 117 در پرسشنامه نشانه‌های روان‌تنی، 60 نفر (20 نفر در هر گروه: MBSM، PMR، گواه) به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. مداخلات شامل 8 جلسه 90 دقیقه‌ای بودند. ابزارهای اندازه‌گیری پرسشنامه تنظیم هیجان (ERQ) و پرسشنامه استرس تحصیلی (ASQ) بودند. تحلیل داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام شد. هر دو مداخله در کاهش استرس تحصیلی و بهبود تنظیم هیجان مؤثر بودند، اما MBSM در مرحله پیگیری (دو ماه پس از مداخله) اثربخشی بیشتری نشان داد (میانگین تنظیم هیجان: MBSM=42.56، PMR=43.39، گواه=31.39؛ p&lt;0.001). در مقابل، اثرات PMR در پیگیری به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافت (میانگین استرس تحصیلی: PMR=76.83، MBSM=68.22، گواه=85.94؛ p&lt;0.001). آموزش مدیریت کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی اثربخشی بلندمدت‌تری در مدیریت استرس تحصیلی و تنظیم هیجان دانش‌آموزان پسر دوره اول متوسطه دارد و پیشنهاد می‌شود به‌عنوان برنامه‌ای قابل اجرا در مدارس ایرانی ادغام شود.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/262/186