نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 2 پیاپی 8 1403 12 10 Comparison of the Effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy and Emotional Freedom Techniques on Alexithymia in Patients with Functional Dyspepsia مقایسه اثربخشی رویکرد درمانی شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی با اثربخشی تکنیک‌های رهاسازی هیجانات بر ناگویی هیجانی در مبتلایان به سو هاضمه عملکردی 1 16 FA سهیلا مهین پرور دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران علیرضا ماردپور استادیار، گروه روانشناسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران قادر زاده باقری استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، یاسوج، ایران Journal Article 1403/08/28 <p>The present study aimed to compare the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy and emotional freedom techniques on alexithymia among patients diagnosed with functional dyspepsia. This applied quantitative study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group and a two-month follow-up phase. The statistical population consisted of patients with functional dyspepsia who attended a psychosomatic gastroenterology clinic during 2024–2025. Sixty eligible participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups: mindfulness-based cognitive therapy (n = 20), emotional freedom techniques (n = 20), and a control group (n = 20). The mindfulness-based cognitive therapy program was delivered in eight weekly 90-minute group sessions, while emotional freedom techniques were implemented across five weekly 60-minute sessions. Alexithymia was assessed using the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20) at pretest, posttest, and follow-up stages. Data were analyzed using repeated measures analysis of variance and Bonferroni post hoc tests in SPSS-28 after verification of statistical assumptions. Repeated measures ANOVA revealed significant within-subject effects across time for difficulty identifying feelings (F = 90.552, p = 0.001), difficulty describing feelings (F = 84.041, p = 0.001), and externally oriented thinking (F = 92.575, p = 0.001). Significant time × group interaction effects indicated differential changes among groups across measurement stages (p = 0.001). Between-subjects analyses demonstrated significant group differences in all alexithymia dimensions (p = 0.001). Bonferroni post hoc comparisons showed that both mindfulness-based cognitive therapy and emotional freedom techniques produced significant reductions in alexithymia compared with the control group (p = 0.001), while no statistically significant difference was found between the two intervention groups (p &gt; 0.05). Treatment effects remained stable at the two-month follow-up. Both mindfulness-based cognitive therapy and emotional freedom techniques were effective interventions for reducing alexithymia in patients with functional dyspepsia, and their therapeutic outcomes were maintained over time, indicating that emotion-focused psychological interventions may play a significant role in psychosomatic treatment approaches</p> <p>این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و تکنیک‌های رهاسازی هیجانات بر ناگویی هیجانی در بیماران مبتلا به سو هاضمه عملکردی انجام شد. این مطالعه کاربردی کمی با طرح نیمه‌آزمایشی، پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و فاز دو ماهه پیگیری انجام شد. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به سو هاضمه عملکردی بودند که در کلینیک گاستروانترولوژی روانسوماتیک در سال‌های ۲۰۲۴–۲۰۲۵ مراجعه کرده بودند. شصت شرکت‌کننده مناسب از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه (درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی: ۲۰ نفر، تکنیک‌های رهاسازی هیجانات: ۲۰ نفر، و گروه کنترل: ۲۰ نفر) تقسیم شدند. برنامه درمانی شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی در هشت جلسه گروهی ۹۰ دقیقه‌ای هفتگی ارائه شد، در حالی که تکنیک‌های رهاسازی هیجانات در پنج جلسه ۶۰ دقیقه‌ای هفتگی اجرا گردید. ناگویی هیجانی با استفاده از مقیاس تورنتو برای ناگویی هیجانی (TAS-20) در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری ارزیابی شد. داده‌ها پس از بررسی فرضیات آماری با استفاده از تحلیل واریانس تکراری و آزمون‌های پس‌تحلیلی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-28 تحلیل گردید. تحلیل واریانس تکراری تأثیرات معنی‌دار درون‌فردی در طول زمان برای دشواری شناسایی احساسات (F = ۹۰٫۵۵۲، p = ۰٫۰۰۱)، دشواری توصیف احساسات (F = ۸۴٫۰۴۱، p = ۰٫۰۰۱) و تفکر متمرکز بر خارج (F = ۹۲٫۵۷۵، p = ۰٫۰۰۱) را نشان داد. تأثیرات تعاملی زمان × گروه معنی‌دار نشان داد که تغییرات گروه‌ها در مراحل مختلف اندازه‌گیری متفاوت بود (p = ۰٫۰۰۱). تحلیل‌های بین‌فردی تفاوت‌های معنی‌دار گروهی در تمام ابعاد ناگویی هیجانی را نشان داد (p = ۰٫۰۰۱). مقایسات پس‌تحلیلی بونفرونی نشان داد که هر دو روش درمانی (درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و تکنیک‌های رهاسازی هیجانات) کاهش معنی‌داری در ناگویی هیجانی نسبت به گروه کنترل ایجاد کردند (p = ۰٫۰۰۱)، در حالی که تفاوت معنی‌داری بین دو گروه مداخله‌ای مشاهده نشد (p &gt; ۰٫۰۵). اثرات درمانی در فاز پیگیری دو ماهه پایدار باقی ماند. هر دو روش درمانی شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی و تکنیک‌های رهاسازی هیجانات به‌عنوان روش‌های مؤثر برای کاهش ناگویی هیجانی در بیماران مبتلا به سو هاضمه عملکردی معرفی شدند و نتایج درمانی آن‌ها در طول زمان حفظ شد، که نشان‌دهنده نقش مهم مداخلات روانشناختی متمرکز بر هیجان در رویکردهای درمانی روانسوماتیک است.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/264/187