نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 3 پیاپی 10 1404 06 10 Exploring the Dimensions and Components of Psychological Well‑Being and Ill‑Being Among Retired Nurses in Isfahan (A Qualitative Study) واکاوی ابعاد و مولفه ­های بهزیستی و کهزیستی روانشناختی در پرستاران بازنشسته شهر اصفهان (یک مطالعه کیفی) 1 15 10.61838/jhpbd.266 FA اکبر دری دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران کاظم قجاوند استادیار، گروه مددکاری اجتماعی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران یوسف گرجی استادیار، گروه روانشناسی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران. Journal Article 1404/01/26 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 115%;">The aim of the present study was to understand the lived experiences of retired nurses regarding the dimensions and components of psychological well‑being and ill‑being. This qualitative study was conducted using a phenomenological approach. A criterion‑based purposive sampling method was employed, and data were collected through semi‑structured interviews. Data were gathered through interviews with 19 retired nurses. Data analysis was carried out using thematic analysis. To ensure the credibility of the research, the criteria proposed by Lincoln and Guba (1985) were applied. The analysis of the interviews yielded five overarching themes, 14 main themes, and 14 subthemes. The results indicated that their retirement experiences can be explained through five key themes encompassing various dimensions of well‑being and ill‑being. Financial instability emerged as the most prominent factor of ill‑being, with emphasis on the inadequacy of pension income and the pressures caused by inflation, playing a decisive role in reducing feelings of security and life satisfaction. In contrast, some participants considered retirement an opportunity to experience autonomy, freedom, and personal life management, and they reported high levels of psychological satisfaction. Emotional challenges, such as feelings of meaninglessness and mild depression—particularly following separation from the professional role—were among the other significant findings, indicating a weakening sense of purpose in life. Additionally, reduced social interactions and distancing from former colleagues were identified as manifestations of social ill‑being. At the same time, some individuals had taken steps toward enhancing psychological well‑being by employing coping strategies such as reemployment, volunteer activities, or engaging in new hobbies. Declining physical health and age‑related limitations also affected quality of life, and dissatisfaction with insurance services and systemic constraints were identified as factors contributing to structural ill‑being. Overall, the findings suggest that the experience of retirement among nurses is a multidimensional phenomenon that may simultaneously involve elements of both well‑being and ill‑being and is shaped by the interaction of individual, social, and structural factors.</p> <p>هدف از پژوهش حاضر فهم تجارب زیسته پرستاران بازنشسته از ابعاد و مولفه‌های بهزیستی و کهزیستی روانشناختی بود. این پژوهش کیفی با استفاده از روش پدیدارشناسی اجرا شد. روش نمونه گیری هدفمند از نوع ملاک محور و ابزار گردآوری اطلاعات استفاده از مصاحبه­های نیمه­ساختارمند بود. داده­ها با مصاحبه از 19 نفر از پرستاران بازنشسته جمع­آوری گردید. روش تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از تحلیل مضمون صورت گرفت.جهت تامین اعتبار تحقیق، معیارهای لینکلن و گوبا مورد استفاده قرار گرفت.تحلیل حاصل از مصاحبه­ها حاکی5 مضمون فراگیر 14 مضمون اصلی و 14 مضمون فرعی بود. نتایج نشان داد که تجربه بازنشستگی آنان در قالب پنج مضمون کلیدی قابل تبیین است که ابعاد مختلف بهزیستی و کهزیستی را دربرمی‌گیرد. بی‌ثباتی مالی به‌عنوان برجسته‌ترین عامل کهزیستی ، با تأکید بر ناکافی بودن حقوق بازنشستگی و فشارهای ناشی از تورم، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش احساس امنیت و رضایت از زندگی ایفا می‌کند. در مقابل، برخی مشارکت‌کنندگان بازنشستگی را فرصتی برای تجربه خودمختاری، آزادی و مدیریت شخصی زندگی دانسته و رضایت روان‌شناختی بالایی گزارش کردند.چالش‌های عاطفی نظیر احساس بی‌معنایی و افسردگی خفیف، به‌ویژه در پی جدایی از نقش حرفه‌ای، از دیگر یافته‌های مهم بود که بیانگر تضعیف هدفمندی در زندگی است. همچنین کاهش تعاملات اجتماعی و فاصله گرفتن از همکاران سابق، به‌عنوان نمود کهزیستی اجتماعی شناسایی شد. در عین حال، برخی افراد با بهره‌گیری از راهبردهای مقابله‌ای همچون اشتغال مجدد، فعالیت‌های داوطلبانه یا سرگرمی‌های جدید، در جهت تقویت بهزیستی روان‌شناختی گام برداشته بودند.کاهش سلامت جسمی و محدودیت‌های مرتبط با افزایش سن نیز بر کیفیت زندگی تأثیرگذار بوده و در کنار آن، نارضایتی از خدمات بیمه‌ای و محدودیت‌های سیستمی به‌عنوان عامل کهزیستی ساختاری مطرح شد. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که تجربه بازنشستگی در میان پرستاران پدیده‌ای چندبعدی است که هم‌زمان می‌تواند واجد عناصر بهزیستی و کهزیستی باشد و تحت تأثیر تعامل عوامل فردی، اجتماعی و ساختاری شکل می‌گیرد.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/266/188