نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 1 پیاپی ۴ 2023 12 20 Identifying the Components Shaping Incapacitating Beliefs in Patients with Social Phobia: A Qualitative Study شناسایی مؤلفه‌های شکل‌دهنده باورهای ناتوان‌کننده در بیماران مبتلا به فوبیای اجتماعی 18 26 EN علیرضا کشاورز ملک گروه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران Journal Article 2023 10 28 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">The aim of this study was to identify the components shaping incapacitating beliefs in patients with social phobia. This research employed a qualitative design using thematic analysis. Participants consisted of 20 patients with social phobia from Tehran, selected through purposive sampling. Data were collected via semi-structured interviews, continued until theoretical saturation was achieved, and analyzed using NVivo software based on the stages of thematic analysis. The findings indicated that three main categories play a crucial role in shaping incapacitating beliefs: formative early experiences (such as social failures, insufficient family support, bullying, and lack of successful social experiences), dysfunctional cognitive patterns (including catastrophic thinking, low self-worth, negative social comparison, and overgeneralization), and emotional-behavioral responses (including avoidance of social situations, physiological anxiety symptoms, masking, and self-blame after interactions). Understanding the components shaping incapacitating beliefs in patients with social phobia can facilitate the development of targeted therapeutic interventions and help prevent the persistence of the disorder. Attention to patients’ lived experiences and contextual factors plays a key role in the effectiveness of psychological treatments.</p> <p>هدف پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه‌های شکل‌دهنده باورهای ناتوان‌کننده در بیماران مبتلا به فوبیای اجتماعی بود. این مطالعه به روش کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. شرکت‌کنندگان شامل ۲۰ بیمار مبتلا به فوبیای اجتماعی از شهر تهران بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و پس از رسیدن به اشباع نظری، تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل تحلیل مضمون صورت گرفت. یافته‌ها نشان داد سه مقوله اصلی در شکل‌گیری باورهای ناتوان‌کننده نقش دارند: تجارب اولیه شکل‌دهنده (مانند شکست‌های اجتماعی، حمایت ناکافی خانواده، تجربه قلدری و فقدان تجربه موفقیت)، الگوهای شناختی مختل‌کننده (همچون تفکر فاجعه‌ساز، خودارزشی پایین، مقایسه منفی با دیگران و تعمیم افراطی) و پاسخ‌های هیجانی و رفتاری (شامل اجتناب از موقعیت‌های اجتماعی، واکنش‌های بدنی اضطرابی، استتار و خودسرزنشی پس از تعاملات). شناخت مؤلفه‌های شکل‌دهنده باورهای ناتوان‌کننده در بیماران مبتلا به فوبیای اجتماعی می‌تواند راهگشای طراحی مداخلات درمانی هدفمند و پیشگیری از تداوم اختلال باشد. توجه به تجارب زیسته بیماران و عوامل زمینه‌ای، نقش بسزایی در اثربخشی درمان‌های روان‌شناختی ایفا می‌کند.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/27/22