نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 4 پیاپی 16 1405 07 01 Comparing the Effectiveness of Dialectical Friendship Training and Mentalization-Based Friendship Training on Socio-Emotional Development and Loneliness in Rejected Children مقايسه اثربخشي آموزش دوست­يابي ديالكتيك و آموزش دوست­يابي مبتني بر ذهني­سازي بر رشد هيجاني-اجتماعي و احساس تنهايي كودكان مطرود 1 16 FA فاطمه السادات محمدي باجگيراني دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران محسن گل پرور گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران منصوره بهرامي پور اصفهاني گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران Journal Article 1404/10/07 <p>This study aimed to compare the effectiveness of dialectical friendship training and mentalization-based friendship training on socio-emotional development and loneliness in rejected children. This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with a two-month follow-up and a control group. The population consisted of mothers and their rejected primary school girls in Isfahan in 2025, from which 60 participants were purposively selected and randomly assigned into two experimental groups and one control group (n=20 each). Data were collected using the Social-Emotional Development Questionnaire and the Loneliness Questionnaire across three stages. The interventions—dialectical friendship training and mentalization-based friendship training—were delivered to mothers in eight sessions. Data were analyzed using repeated measures ANOVA and Bonferroni post hoc tests . Results indicated significant effects of time, group, and time×group interaction on both socio-emotional development and loneliness (p&lt;0.05). Both intervention groups showed significant improvement in socio-emotional development and reduction in loneliness compared to the control group. However, no significant difference was found between the two intervention approaches (p&gt;0.05). The intervention effects remained stable at follow-up. Both dialectical and mentalization-based friendship training are effective interventions for enhancing socio-emotional development and reducing loneliness in rejected children, with no statistically significant superiority of one approach over the other.</p> <p>این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی آموزش دوستیابی دیالکتیک و آموزش دوستیابی مبتنی بر ذهنی‌سازی بر رشد هیجانی-اجتماعی و احساس تنهایی کودکان مطرود انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل مادران و کودکان دختر مطرود مقطع ابتدایی شهر اصفهان در سال 1404 بود که از میان آنان 60 نفر به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه رشد هیجانی-اجتماعی و پرسشنامه احساس تنهایی بود که در سه مرحله اجرا شد. مداخلات آموزشی شامل آموزش دوستیابی دیالکتیک و آموزش مبتنی بر ذهنی‌سازی طی 8 جلسه برای مادران ارائه گردید. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌های تکرار شده و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند . نتایج نشان داد اثر زمان، گروه و تعامل زمان×گروه بر هر دو متغیر رشد هیجانی-اجتماعی و احساس تنهایی معنادار است (p&lt;0.05). هر دو مداخله آموزشی نسبت به گروه کنترل موجب افزایش معنادار رشد هیجانی-اجتماعی و کاهش معنادار احساس تنهایی شدند. با این حال، بین دو روش آموزشی تفاوت معناداری مشاهده نشد (p&gt;0.05). همچنین اثرات مداخلات در مرحله پیگیری پایدار باقی ماند. یافته‌ها نشان می‌دهد هر دو رویکرد آموزش دوستیابی دیالکتیک و ذهنی‌سازی می‌توانند به‌عنوان مداخلات مؤثر برای بهبود رشد هیجانی-اجتماعی و کاهش احساس تنهایی در کودکان مطرود مورد استفاده قرار گیرند، اگرچه برتری معناداری بین آن‌ها مشاهده نشد.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/305/268