نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 4 پیاپی 16 1405 07 01 The Effectiveness of Dialectical Behavior Therapy on Social Anxiety and Academic Procrastination in Students with Learned Helplessness اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر اضطراب اجتماعی و اهمال‌کاری تحصیلی دانش‌آموزان دارای درماندگی آموخته‌شده 1 12 FA محمدرضا زارع کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران احمد روان استادیار، گروه روانشناسی تربیتی، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی ، لار، ایران Journal Article 1404/10/28 <p>The aim of this study was to examine the effectiveness of Dialectical Behavior Therapy in reducing social anxiety and academic procrastination among students with learned helplessness. This study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest control group. The statistical population consisted of male high school students in Marvdasht during the 2024–2025 academic year, from which 30 students with high levels of learned helplessness were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups (15 participants each). The experimental group received ten weekly one-hour sessions of Dialectical Behavior Therapy skills training, while the control group received no intervention. Data were collected using standardized measures of social anxiety and academic procrastination and analyzed using analysis of covariance. The results of multivariate analysis of covariance indicated a significant difference between the experimental and control groups after controlling for pretest scores in social anxiety (F=9.04, p=0.005) and academic procrastination (F=7.47, p=0.009). The effect sizes were moderate for both social anxiety (η²=0.19) and academic procrastination (η²=0.16), demonstrating a statistically significant impact of the intervention. The findings suggest that Dialectical Behavior Therapy is an effective intervention for reducing social anxiety and academic procrastination in students with learned helplessness and can contribute to improving their psychological and academic functioning.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر کاهش اضطراب اجتماعی و اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‌آموزان دارای درماندگی آموخته‌شده بود. این پژوهش با طرح نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه شهر مرودشت در سال تحصیلی 1403–1404 بود که از میان آن‌ها 30 نفر با سطوح بالای درماندگی آموخته‌شده به روش هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه هفتگی یک‌ساعته تحت آموزش مهارت‌های رفتاردرمانی دیالکتیکی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد اضطراب اجتماعی و اهمال‌کاری تحصیلی جمع‌آوری شد و با بهره‌گیری از تحلیل کوواریانس مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در متغیرهای اضطراب اجتماعی (0.005=p، 9.04=F) و اهمال‌کاری تحصیلی (0.009=p، 7.47=F) وجود دارد. همچنین اندازه اثر برای اضطراب اجتماعی (0.19=η²) و اهمال‌کاری تحصیلی (0.16=η²) در سطح متوسط گزارش شد که نشان‌دهنده تأثیر معنادار مداخله رفتاردرمانی دیالکتیکی بر کاهش این متغیرها است. بر اساس یافته‌های پژوهش، رفتاردرمانی دیالکتیکی می‌تواند به عنوان یک مداخله مؤثر در کاهش اضطراب اجتماعی و اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‌آموزان دارای درماندگی آموخته‌شده مورد استفاده قرار گیرد و به بهبود عملکرد روان‌شناختی و تحصیلی آنان کمک نماید.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/311/265