نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 4 پیاپی 16 1405 07 01 Development and Validation of the Self-Rehabilitation Participation Motivation Questionnaire in Individuals with Substance Use Disorder ساخت و اعتباریابی پرسش‌نامه انگیزه مشارکت در بازپروری خود در افراد مبتلا به اختلال مصرف مواد 1 15 FA مرجان سادات عرشیها گروه روان‌شناسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران. مهدی قدرتی میرکوهی گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. حسن پیریایی گروه ریاضیات، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران. Journal Article 1404/10/21 Objective: The present study aimed to develop and validate the Self-Rehabilitation Participation Motivation Questionnaire for individuals with substance use disorder in order to provide a native, valid, and reliable instrument for assessing this construct in research and clinical settings. Methods: This study employed a descriptive-survey design. The statistical population consisted of specialists and therapists in the field of substance use disorder, as well as individuals attending substance use disorder clinics in Tehran who were undergoing rehabilitation. Participants were selected through proportionate stratified random sampling, and 200 individuals were included in the study. The research instrument was a researcher-made Self-Rehabilitation Participation Motivation Questionnaire developed based on eight main dimensions and 32 items. Content validity was assessed using the Content Validity Ratio (CVR) and Content Validity Index (CVI). Construct validity was examined using the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) index, Bartlett’s test of sphericity, and confirmatory factor analysis. Reliability was assessed using Cronbach’s alpha coefficient. Results: The findings showed that the overall CVI of the questionnaire was 0.99, and the CVR values of all items were above the acceptable threshold. The overall Cronbach’s alpha coefficient of the questionnaire was 0.981, indicating excellent internal consistency. The KMO value was 0.931, and Bartlett’s test was statistically significant. The results of confirmatory factor analysis also supported the eight-dimensional structure of the questionnaire, and the model fit indices were within acceptable ranges. Conclusion: The Self-Rehabilitation Participation Motivation Questionnaire demonstrated satisfactory psychometric properties and can be used as a valid and reliable instrument for assessing motivation for participation in rehabilitation among individuals with substance use disorder in both research and clinical interventions. هدف: پژوهش حاضر با هدف ساخت و اعتباریابی پرسش‌نامه انگیزه مشارکت در بازپروری خود در افراد مبتلا به اختلال مصرف مواد انجام شد تا ابزاری بومی، معتبر و پایا برای سنجش این سازه در محیط‌های پژوهشی و درمانی فراهم شود. روش: این مطالعه از نوع توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل متخصصان و درمانگران حوزه اختلال مصرف مواد و نیز افراد مراجعه‌کننده به کلینیک‌های اختلال مصرف مواد شهر تهران بود که در حال بازپروری قرار داشتند. نمونه‌گیری به روش تصادفی طبقه‌ای نسبتی انجام شد و 200 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسش‌نامه محقق‌ساخته انگیزه مشارکت در بازپروری بود که بر پایه هشت بُعد اصلی و 32 گویه تدوین شد. روایی محتوایی ابزار با شاخص‌های نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) بررسی شد. برای سنجش روایی سازه از شاخص کفایت نمونه‌گیری KMO، آزمون بارتلت و تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. پایایی ابزار نیز با آلفای کرونباخ ارزیابی شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد میانگین CVI کل پرسش‌نامه 0.99 و مقادیر CVR همه گویه‌ها بالاتر از حد قابل قبول بود. ضریب آلفای کرونباخ کل پرسش‌نامه 0.981 به دست آمد که نشان‌دهنده همسانی درونی بسیار مطلوب ابزار است. مقدار KMO برابر با 0.931 و آزمون بارتلت معنادار بود. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نیز ساختار هشت‌بعدی پرسش‌نامه را تأیید کرد و شاخص‌های برازش مدل در سطح مطلوب قرار داشت. نتیجه‌گیری: پرسش‌نامه انگیزه مشارکت در بازپروری خود از ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوبی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان ابزاری معتبر و پایا برای سنجش انگیزه مشارکت در بازپروری افراد مبتلا به اختلال مصرف مواد در پژوهش‌ها و مداخلات بالینی مورد استفاده قرار گیرد.

https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/316/269