نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 4 پیاپی 15 1405 05 01 The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Techniques Training on Job Burnout and Psychological Well-Being of Employees اثربخشی آموزش تکنیک‌های شناختی ـ رفتاری بر فرسودگی شغلی و بهزیستی روان‌شناختی کارکنان 1 15 FA زهرا کلاته کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی، واحد تهران جنوب ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران سعید جهانیان گروه روانشناسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 1404/10/29 <p>The present study aimed to investigate the effectiveness of cognitive-behavioral techniques training on job burnout and psychological well-being among employees of Paya Service Company. This study employed a quasi-experimental design with pretest-posttest and control groups. The statistical population included all employees of four branches of Paya Service Company in 2026. A total of 44 employees were selected through cluster random sampling and randomly assigned to an experimental group (23 participants) and a control group (21 participants). The experimental group participated in eight 90-minute sessions of cognitive-behavioral techniques training, while the control group received no intervention. Data were collected using the Maslach Burnout Inventory and Ryff’s Psychological Well-Being Scale. Data analysis was conducted using univariate and multivariate analysis of covariance in SPSS software. The results of multivariate covariance analysis indicated that cognitive-behavioral techniques training significantly reduced dimensions of job burnout, including emotional exhaustion (F=15.948, P=0.001), depersonalization (F=11.018, P=0.002), and inefficacy (F=8.868, P=0.005). In addition, the intervention significantly improved dimensions of psychological well-being, including self-acceptance (F=43.132, P=0.001), environmental mastery (F=12.602, P=0.001), positive relations with others (F=8.418, P=0.006), purpose in life (F=8.602, P=0.006), personal growth (F=7.761, P=0.008), and autonomy (F=9.784, P=0.003). The findings demonstrated that cognitive-behavioral techniques training can be considered an effective intervention for reducing job burnout and enhancing psychological well-being among employees, thereby improving occupational mental health and work functioning.</p> <p>هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش تکنیک‌های شناختی ـ رفتاری بر فرسودگی شغلی و بهزیستی روان‌شناختی کارکنان شرکت پایا سرویس بود. این پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان چهار نمایندگی شرکت پایا سرویس در سال 1404 بود که از میان آنان 44 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (23 نفر) و گواه (21 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای آموزش تکنیک‌های شناختی ـ رفتاری شرکت کرد، در حالی که گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاچ و مقیاس بهزیستی روان‌شناختی ریف بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیری و چندمتغیری در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که آموزش تکنیک‌های شناختی ـ رفتاری تأثیر معناداری بر کاهش مؤلفه‌های فرسودگی شغلی شامل خستگی (15.948=F، 0.001P=)، بدبینی (11.018=F، 0.002P=) و ناکارآمدی (8.868=F، 0.005P=) داشته است. همچنین این مداخله موجب افزایش معنادار ابعاد بهزیستی روان‌شناختی شامل پذیرش خود (43.132=F، 0.001P=)، تسلط بر محیط (12.602=F، 0.001P=)، روابط مثبت با دیگران (8.418=F، 0.006P=)، هدف در زندگی (8.602=F، 0.006P=)، رشد شخصی (7.761=F، 0.008P=) و خودمختاری (9.784=F، 0.003P=) شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش تکنیک‌های شناختی - رفتاری می‌تواند به‌عنوان یک مداخله مؤثر در کاهش فرسودگی شغلی و ارتقای بهزیستی روان‌شناختی کارکنان مورد استفاده قرار گیرد و نقش مهمی در بهبود سلامت روان و کارآمدی شغلی کارکنان ایفا کند.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/341/251