نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 3 پیاپی 10 1404 06 01 The Effectiveness of Schema Therapy on Health Anxiety, Attitude toward Life, and Family Processes in Women with Symptoms of Social Anxiety Referred to Psychiatric and Psychological Centers in Yazd اثربخشی طرحواره درمانی بر اضطراب سلامت، نگرش به زندگی و فرآیندهای خانواده در زنان مراجعه کننده به مراکز اعصاب و روان یزد با نشانه های اضطراب اجتماعی 1 18 10.61838/jhpbd.395 FA مینا دهقان چناری کارشناس ارشد روانشناسی بالینی ، دانشگاه علم و هنر،یزد، ایران فرنگیس دمهری استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه علم و هنر یزد، یزد، ایران. Journal Article 1404/03/11 <p>This study aimed to determine the effectiveness of schema therapy on health anxiety, attitude toward life, and family processes in women with symptoms of social anxiety referred to psychiatric and psychological centers in Yazd. This applied study used a quasi-experimental pretest–posttest design with a control group. The statistical population included women aged 25 to 40 years who referred to psychiatric and psychological centers in Yazd and showed symptoms of social anxiety during the first three months of 2023. Thirty participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to an experimental group and a control group, with 15 participants in each group. The experimental group received schema therapy in ten 90-minute sessions, while the control group received no intervention. Data were collected using the Health Anxiety Inventory, the Life Regard Index, the Family Process Scale, and the Social Anxiety Questionnaire. Data analysis was conducted using SPSS version 22 through multivariate analysis of covariance and univariate analysis of covariance. The results of multivariate analysis of covariance showed that, after controlling for pretest scores, there were significant differences between the experimental and control groups in health anxiety, attitude toward life, and family processes. The group effect was significant for health anxiety (F=10.379, p=0.003), attitude toward life (F=7.625, p=0.011), and family processes (F=9.845, p=0.004). The results of univariate covariance analyses also indicated that schema therapy significantly reduced health anxiety and significantly increased attitude toward life and family processes in the experimental group compared with the control group. The effect sizes for health anxiety, attitude toward life, and family processes were 0.610, 0.592, and 0.604, respectively. The findings indicate that schema therapy can be considered an effective intervention for reducing health anxiety and improving attitude toward life and family processes in women with symptoms of social anxiety. By targeting early maladaptive schemas, dysfunctional coping styles, and unhealthy emotional and interpersonal patterns, schema therapy appears to have substantial potential for enhancing psychological and family functioning in this population.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی طرحواره‌درمانی بر اضطراب سلامت، نگرش به زندگی و فرآیندهای خانواده در زنان مراجعه‌کننده به مراکز اعصاب و روان یزد با نشانه‌های اضطراب اجتماعی انجام شد. این پژوهش از نوع کاربردی و به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل زنان ۲۵ تا ۴۰ ساله مراجعه‌کننده به مراکز اعصاب و روان شهر یزد با نشانه‌های اضطراب اجتماعی در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۲ بود. از میان آنان، ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هر گروه ۱۵ نفر، جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای تحت مداخله طرحواره‌درمانی قرار گرفت و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه اضطراب سلامت، پرسشنامه نگرش به زندگی، پرسشنامه فرآیند خانواده و پرسشنامه اضطراب اجتماعی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 22 و آزمون‌های تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک‌متغیره تحلیل شدند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل اثر پیش‌آزمون، تفاوت معناداری بین گروه آزمایش و کنترل در اضطراب سلامت، نگرش به زندگی و فرآیندهای خانواده وجود دارد. اثر گروه بر اضطراب سلامت معنادار بود (F=10.379, p=0.003)، همچنین اثر گروه بر نگرش به زندگی (F=7.625, p=0.011) و فرآیندهای خانواده (F=9.845, p=0.004) معنادار گزارش شد. نتایج تحلیل کوواریانس تک‌متغیره نیز نشان داد که طرحواره‌درمانی موجب کاهش معنادار اضطراب سلامت و افزایش معنادار نگرش به زندگی و فرآیندهای خانواده در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد. اندازه اثر برای اضطراب سلامت، نگرش به زندگی و فرآیندهای خانواده به‌ترتیب 0.610، 0.592 و 0.604 بود. بر اساس یافته‌ها، طرحواره‌درمانی می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر برای کاهش اضطراب سلامت و بهبود نگرش به زندگی و فرآیندهای خانواده در زنان دارای نشانه‌های اضطراب اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد با هدف قرار دادن طرحواره‌های ناسازگار اولیه، سبک‌های مقابله‌ای ناکارآمد و الگوهای هیجانی و بین‌فردی ناسالم، ظرفیت مطلوبی برای بهبود عملکرد روان‌شناختی و خانوادگی این گروه دارد.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/395/328