نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 2 پیاپی ۵ 1403 06 01 The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Play Therapy on Alexithymia and Behavioral Problems in Children with Behavioral Disorders اثربخشی بازی درمانی شناختی-رفتاری بر نارسایی هیجانی و مشکلات رفتاری کودکان دارای اختلال رفتاری 1 17 FA آیدا زکی زاده گروه روانشناسی عمومی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران گیتی همتی راد گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 1403/03/20 <p>This study aimed to determine the effectiveness of cognitive-behavioral play therapy on alexithymia and behavioral problems in children with behavioral disorders. This quasi-experimental study used a pretest-posttest design with a control group. The statistical population included 10- to 12-year-old children with behavioral disorders and their parents who referred to counseling centers supervised by the Welfare Organization in Karaj from July to December 2025. After initial screening, 30 eligible children were selected through purposive sampling and assigned to 10-member groups. The cognitive-behavioral play therapy intervention was implemented in eight 60-minute sessions. The research instruments included the parent version of the Rutter Children’s Behavioral Disorder Questionnaire, the Goodenough Draw-a-Man Test, the Toronto Alexithymia Scale for Children and Adolescents, and the Achenbach Child Behavior Checklist. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance and follow-up tests. The multivariate combined effect of cognitive-behavioral play therapy on the dependent variables was statistically significant (Wilks’ λ=0.75, F=46.77, p&lt;0.001, η²=0.61). The intervention had a significant effect on total alexithymia (F=149.85, p&lt;0.001, η²=0.87). Significant effects were also observed for difficulty identifying feelings (F=32.07, p&lt;0.001, η²=0.65), difficulty describing feelings (F=47.35, p&lt;0.001, η²=0.74), and externally oriented thinking (F=12.67, p=0.003, η²=0.46). In addition, the intervention significantly affected total behavioral problems (F=11.37, p=0.004, η²=0.40), internalizing problems (F=12.33, p=0.003, η²=0.43), and externalizing problems (F=17.14, p=0.001, η²=0.52). Cognitive-behavioral play therapy appears to be an effective intervention for reducing alexithymia and behavioral problems in children with behavioral disorders by improving emotional awareness, emotional expression, self-regulation, problem-solving skills, and adaptive behavioral responses.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بازی‌درمانی شناختی-رفتاری بر نارسایی هیجانی و مشکلات رفتاری کودکان دارای اختلال رفتاری انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کودکان 10 تا 12 سال دارای اختلال رفتاری و والدین آنان بود که از تیر تا آذر 1404 به مراکز مشاوره تحت نظارت بهزیستی کرج مراجعه کرده بودند. پس از غربالگری اولیه، 30 کودک واجد شرایط به روش هدفمند انتخاب و در گروه‌های 10 نفره جایگزین شدند. مداخله بازی‌درمانی شناختی-رفتاری در 8 جلسه یک‌ساعته اجرا شد. ابزارهای پژوهش شامل نسخه والدین پرسشنامه اختلال رفتاری کودکان راتر، آزمون نقاشی آدمک گودیناف، پرسشنامه نارسایی هیجانی تورنتو و سیاهه رفتاری کودک آخنباخ بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون‌های تکمیلی تحلیل شدند. نتایج اثر ترکیبی نشان داد که مداخله بازی‌درمانی شناختی-رفتاری بر متغیرهای وابسته معنادار بود (Wilks’ λ=0.75, F=46.77, p&lt;0.001, η²=0.61). اثر مداخله بر نارسایی هیجانی کلی معنادار بود (F=149.85, p&lt;0.001, η²=0.87). همچنین اثر مداخله بر ناتوانی در شناسایی احساسات (F=32.07, p&lt;0.001, η²=0.65)، ناتوانی در بیان احساسات (F=47.35, p&lt;0.001, η²=0.74) و سبک تفکر عینی (F=12.67, p=0.003, η²=0.46) معنادار شد. افزون بر این، اثر مداخله بر مشکلات رفتاری کلی (F=11.37, p=0.004, η²=0.40)، مشکلات درونی‌سازی‌شده (F=12.33, p=0.003, η²=0.43) و مشکلات برونی‌سازی‌شده (F=17.14, p=0.001, η²=0.52) معنادار بود. بازی‌درمانی شناختی-رفتاری می‌تواند با تقویت شناسایی و بیان هیجان‌ها، بهبود تنظیم هیجانی، آموزش حل مسئله و کاهش رفتارهای ناسازگارانه، در کاهش نارسایی هیجانی و مشکلات رفتاری کودکان دارای اختلال رفتاری مؤثر باشد.</p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/398/330