نشریه علمی روانشناسی سلامت و اختلالات رفتاری 3 پیاپی 10 1404 06 10 Comparison of the Effectiveness of Theater-Based Art Therapy and Psychosocial Rehabilitation on Emotional Balance in Patients with Schizophrenia مقایسه اثربخشی هنر درمانی مبتنی بر تئاتر و توانبخشی روانی اجتماعی بر تعادل عاطفی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی 1 15 10.61838/jhpbd.93 FA مونا ابوالقاسم زاده گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. افسانه خواجوند خوشلی گروه روانشناسی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران لیلا سادات عزیزی ضیابری گروه پرستاری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران. Journal Article 1404/02/16 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">The present study aimed to compare the effectiveness of theater-based art therapy and psychosocial rehabilitation on emotional balance in patients with schizophrenia. This semi-experimental study was conducted using a pretest–posttest design with a control group and a three-month follow-up. The statistical population included male patients aged 25–55 years with mild schizophrenia who attended the Iranmehr Chronic Psychiatric Care Center in Qaemshahr in 2024. Using purposive sampling and screening with Korn’s Autonomous Arousal Readiness Questionnaire, 45 patients were selected and randomly assigned to two experimental groups (theater-based art therapy and psychosocial rehabilitation) and one control group. Research instruments included Korn’s Autonomous Arousal Readiness Questionnaire (1998) and Bradburn’s Emotional Balance Scale (1969). Data were analyzed using mixed repeated measures ANOVA, Bonferroni, and Tukey post hoc tests. Results indicated significant differences among groups in both positive and negative emotional balance (p &lt; 0.01). Both theater-based art therapy and psychosocial rehabilitation increased positive emotional balance and reduced negative emotional balance, with effects maintained at follow-up. Bonferroni tests showed significant differences between pretest–posttest and pretest–follow-up in both variables, while posttest–follow-up differences were not significant. Tukey’s test revealed that theater-based art therapy was more effective than psychosocial rehabilitation in reducing negative emotions. The findings suggest that creative interventions such as theater-based art therapy, alongside psychosocial rehabilitation, can significantly improve emotional balance in patients with schizophrenia and may serve as valuable complementary approaches alongside pharmacological treatments.</p> <p class="a" dir="RTL" style="line-height: 150%;"><span lang="AR-SA">هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی هنردرمانی مبتنی بر تئاتر و توانبخشی روانی اجتماعی بر تعادل عاطفی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی بود. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون</span><span lang="AR-SA" style="font-family: 'Arial',sans-serif;">–</span><span lang="AR-SA">پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه آماری شامل بیماران مرد 25 تا 55 سال مبتلا به اسکیزوفرنی با شدت خفیف مراجعه‌کننده به مرکز جامع نگهداری بیماران روانی مزمن ایرانمهر قائم‌شهر در سال 1403 بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند انجام شد و پس از غربال‌گری با پرسشنامه آمادگی برانگیختگی خودمختار کورن، 45 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (هنردرمانی مبتنی بر تئاتر و توانبخشی روانی اجتماعی) و یک گروه کنترل تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه آمادگی برانگیختگی خودمختار کورن (1998) و مقیاس تعادل عاطفی برادبورن (1969) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر آمیخته، آزمون بونفرونی و توکی تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین گروه‌ها در تعادل عاطفی مثبت و منفی تفاوت معنادار وجود دارد (01/0 &gt; </span><span dir="LTR">p</span><span lang="AR-SA">). هنردرمانی مبتنی بر تئاتر و توانبخشی روانی اجتماعی موجب افزایش تعادل عاطفی مثبت و کاهش تعادل عاطفی منفی در بیماران شدند و این اثرات در دوره پیگیری نیز پایدار ماند. آزمون‌های تعقیبی بونفرونی نشان دادند تفاوت میان پیش‌آزمون و پس‌آزمون و نیز پیش‌آزمون و پیگیری در هر دو متغیر معنادار بود، اما تفاوت پس‌آزمون و پیگیری معنادار نشد. نتایج آزمون توکی نشان داد هنردرمانی مبتنی بر تئاتر در کاهش هیجان‌های منفی نسبت به توانبخشی روانی اجتماعی اثربخشی بیشتری داشت. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که استفاده از مداخلات خلاقانه همچون هنردرمانی مبتنی بر تئاتر در کنار توانبخشی روانی اجتماعی می‌تواند به‌طور معناداری تعادل عاطفی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی را بهبود بخشد و به‌عنوان رویکردی مکمل در کنار درمان‌های دارویی به کار رود.</span></p> https://jhpbd.com/index.php/hpbd/article/download/93/77