مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و طرحواره درمانی بر نگرش‌های کژکار در بیماران مبتلا به سرطان ریه

چکیده

هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان پذیرش و تعهد و طرحواره‌درمانی بر نگرش‌های کژکار در بیماران مبتلا به سرطان ریه بود. پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل همراه با پیگیری دوماهه بود که روی ۲۴ بیمار مبتلا به سرطان ریه مراجعه‌کننده به مرکز جامع سرطان ساری در سال ۱۴۰۴ انجام شد. نمونه‌ها به روش هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه درمان پذیرش و تعهد (۸ نفر)، طرحواره‌درمانی (۸ نفر) و کنترل (۸ نفر) گمارده شدند. هر دو مداخله درمانی در ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای به‌صورت گروهی اجرا شد. ابزار اندازه‌گیری، پرسشنامه نگرش‌های کژکار وایزمن و بک بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام گرفت. نتایج تحلیل واریانس آمیخته نشان داد اثر تعامل زمان و گروه بر نگرش‌های کژکار معنادار است (F=4.55, p<0.01, η²=0.19). هر دو مداخله درمانی نسبت به گروه کنترل کاهش معناداری در نگرش‌های کژکار در مراحل پس‌آزمون و پیگیری ایجاد کردند (p<0.05). نتایج آزمون بنفرونی نشان داد درمان پذیرش و تعهد در مقایسه با طرحواره‌درمانی کاهش بیشتری در نگرش‌های کژکار ایجاد کرده است (p<0.05). یافته‌ها نشان می‌دهد هر دو مداخله در بهبود نگرش‌های کژکار بیماران مبتلا به سرطان ریه مؤثرند، اما درمان پذیرش و تعهد اثربخشی بالاتری نسبت به طرحواره‌درمانی دارد و می‌تواند به‌عنوان رویکرد مداخله‌ای برتر در حوزه روان‌آنکولوژی مورد استفاده قرار گیرد.