مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با و بدون شفقت‌ورزی بر نشانگان روان‌شناختی بیماران دارای سردرد تنشی مزمن

چکیده

هدف این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با و بدون مؤلفه شفقت‌ورزی بر اضطراب، استرس و افسردگی بیماران مبتلا به سردرد تنشی مزمن بود. پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به سردرد تنشی مزمن مراجعه‌کننده به یک کلینیک مغز و اعصاب در شهر مشهد بود. نمونه‌ای شامل ۴۵ بیمار به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در سه گروه ۱۵ نفری شامل درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد همراه با شفقت‌ورزی، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بدون شفقت‌ورزی و گروه کنترل گمارش شدند. هر دو مداخله درمانی به‌صورت گروهی طی ۱۶ جلسه ۶۰ دقیقه‌ای اجرا شد. داده‌ها با استفاده از مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس در سه مرحله گردآوری گردید. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد اثر گروه بر هر سه متغیر اضطراب، استرس و افسردگی معنادار است (p<0.001). آزمون تعقیبی بن‌فرونی نشان داد هر دو گروه مداخله نسبت به گروه کنترل کاهش معناداری در نشانگان روان‌شناختی داشتند، اما گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد همراه با شفقت‌ورزی کاهش معنادار بیشتری نسبت به درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بدون شفقت‌ورزی نشان داد. این تفاوت‌ها در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماند. درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، به‌ویژه هنگامی که با مؤلفه‌های شفقت‌ورزی همراه می‌شود، رویکردی مؤثر و پایدار برای کاهش نشانگان روان‌شناختی بیماران مبتلا به سردرد تنشی مزمن است.