بررسی رابطه تعارضات زناشویی بر پنج عامل اصلی شخصیت دانشجویان متاهل

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه تعارضات زناشویی با پنج عامل اصلی شخصیت در میان دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد اسلامی استان قم بود. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد اسلامی استان قم بود که تعداد آنها 850 نفر گزارش شد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 250 نفر برآورد شد و با درنظر گرفتن ریزش احتمالی، 270 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه پنج عاملی شخصیت NEO-FFI و پرسشنامه تعارضات زناشویی MCQ-R بود. برای تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره سلسله‌مراتبی در نرم‌افزار SPSS-24 استفاده شد. معیارهای ورود شامل رضایت آگاهانه برای مشارکت در پژوهش و معیارهای خروج شامل تکمیل ناقص پرسشنامه‌ها و انصراف از ادامه همکاری بود. نتایج تحلیل همبستگی نشان داد که روان‌رنجورخویی با تعارضات زناشویی رابطه مثبت و معنادار داشت، در حالی که برون‌گرایی، توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی با تعارضات زناشویی رابطه منفی و معنادار نشان دادند. نتایج رگرسیون چندمتغیره نیز نشان داد که روان‌رنجورخویی به‌صورت مثبت (β=0.133, p<0.05) و توافق‌پذیری (β=-0.302, p<0.01) و وظیفه‌شناسی (β=-0.179, p<0.01) به‌صورت منفی توانستند تعارضات زناشویی را پیش‌بینی کنند. مدل رگرسیونی نهایی حدود 40 درصد از واریانس تعارضات زناشویی را تبیین کرد (R²=0.404). یافته‌های پژوهش نشان داد که ویژگی‌های شخصیتی نقش مهمی در کیفیت روابط زناشویی و میزان تعارضات میان زوجین دارند. روان‌رنجورخویی می‌تواند احتمال بروز تعارضات زناشویی را افزایش دهد، در حالی که توافق‌پذیری و وظیفه‌شناسی به عنوان عوامل محافظتی در کاهش تعارضات عمل می‌کنند. بنابراین توجه به ویژگی‌های شخصیتی در مشاوره‌های پیش از ازدواج، برنامه‌های آموزشی خانواده و مداخلات روان‌شناختی می‌تواند در ارتقای سلامت خانواده و کاهش تعارضات زناشویی مؤثر باشد.