مقایسه عدم تحمل بلاتکلیفی، ذهن‌آگاهی بین‌فردی و خودکارآمدی هیجانی در افراد مبتلا و غیرمبتلا به دردهای روان‌تنی عضلانی

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه عدم تحمل بلاتکلیفی، ذهن‌آگاهی بین‌فردی و خودکارآمدی هیجانی در افراد مبتلا و غیرمبتلا به دردهای روان‌تنی عضلانی بود. پژوهش حاضر از نوع علی-مقایسه‌ای، کمّی، پس‌رویدادی و مقطعی بود. جامعه آماری شامل تمامی افراد مبتلا و غیرمبتلا به دردهای روان‌تنی عضلانی مراجعه‌کننده به کلینیک روان‌شناسی راه فردا و کلینیک روان‌شناسی و مددکاری همراز در تهران طی سال ۱۴۰۵ بود. نمونه پژوهش شامل ۱۰۰ نفر بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه ۵۰ نفری مبتلا و غیرمبتلا قرار گرفتند. افراد گروه مبتلا بر اساس کسب نمره بالاتر از نقطه برش ۹ در پرسشنامه سلامت بیمار-۱۵ شناسایی شدند و گروه غیرمبتلا از نظر سن، جنسیت، تحصیلات و وضعیت تأهل با گروه مبتلا تا حد امکان همتا شد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی، پرسشنامه ذهن‌آگاهی بین‌فردی، مقیاس خودکارآمدی هیجانی و پرسشنامه سلامت بیمار-۱۵ بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۴ و آزمون t مستقل تحلیل شدند. نتایج آزمون t مستقل نشان داد که افراد مبتلا به دردهای روان‌تنی عضلانی در مقایسه با افراد غیرمبتلا، عدم تحمل بلاتکلیفی بیشتری داشتند، t(98)=-5.814, p=0.001. همچنین، نمره ذهن‌آگاهی بین‌فردی در گروه مبتلا به طور معناداری کمتر بود، t(98)=2.723, p=0.008. تفاوت دو گروه در مؤلفه‌های حضور، آگاهی از خود و دیگران و پذیرش بدون قضاوت ذهنی معنادار بود، اما در مؤلفه عدم واکنش تفاوت معناداری مشاهده نشد، p=0.469. خودکارآمدی هیجانی نیز در افراد مبتلا به طور معناداری کمتر بود، t(98)=2.855, p=0.005. تفاوت در مؤلفه‌های ادراک هیجانات، تسهیل تفکر و تنظیم هیجانات معنادار بود، اما در تحلیل هیجانات تفاوت معناداری به دست نیامد، p=0.097. یافته‌ها نشان می‌دهد که افراد مبتلا به دردهای روان‌تنی عضلانی در مقایسه با افراد غیرمبتلا، از آسیب‌پذیری شناختی و هیجانی بیشتری برخوردارند که با عدم تحمل بلاتکلیفی بالاتر و ذهن‌آگاهی بین‌فردی و خودکارآمدی هیجانی پایین‌تر مشخص می‌شود؛ بنابراین، توجه به این مؤلفه‌ها در ارزیابی و مداخلات روان‌شناختی این بیماران می‌تواند مفید باشد.