رابطه سیستم‌ فعال‌سازی بازداری رفتار و ترس از صمیمیت با بروز علائم روان‌تنی در افراد دارای علائم سایکوسوماتیک

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سیستم‌ فعال‌سازی بازداری رفتار و ترس از صمیمیت با بروز علائم روان‌تنی و تعیین نقش پیش‌بینی‌کننده این متغیرها در افراد دارای علائم سایکوسوماتیک انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر رویکرد کمی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی بود. جامعه پژوهش شامل افراد دارای علائم روان‌تنی مراجعه‌کننده به مراکز روان‌شناسی و روان‌پزشکی در شهرستان رشت بود که وجود علائم آنان توسط روان‌شناس تأیید شده بود. نمونه پژوهش شامل 120 نفر بود که به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه سیستم‌های بازداری/فعال‌سازی رفتاری کارور و وایت، مقیاس ترس از صمیمیت دسکاتنر و ثلن و پرسشنامه علائم روان‌تنی لاکورت و همکاران گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 و آزمون‌های همبستگی و رگرسیون چندگانه انجام شد. نتایج نشان داد علائم روان‌تنی با سیستم بازداری رفتاری (r=0.72, p<0.01) و سیستم فعال‌سازی رفتاری (r=0.90, p<0.01) رابطه مثبت و معناداری داشت. همچنین بین ترس از صمیمیت و علائم روان‌تنی رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد (r=0.27, p<0.01). تحلیل رگرسیون نیز نشان داد مدل پیش‌بینی علائم روان‌تنی معنادار بود (F=468.33, p<0.001) و سیستم بازداری-فعال‌سازی رفتاری به‌طور معناداری علائم روان‌تنی را پیش‌بینی کرد (β=0.831, t=16.22, p<0.001). حساسیت بیشتر سیستم‌های رفتاری، به‌ویژه مؤلفه‌های مرتبط با بازداری و فعال‌سازی، و همچنین افزایش ترس از صمیمیت با شدت بیشتر علائم روان‌تنی همراه است. بنابراین، توجه همزمان به حساسیت نسبت به تهدید و پاداش و نیز مشکلات بین‌فردی مرتبط با صمیمیت می‌تواند در ارزیابی روان‌شناختی افراد دارای علائم سایکوسوماتیک اهمیت داشته باشد.