اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر پریشانی روانشناختی، تنظیم شناختی هیجان و نشخوار فکری مادران دارای کودکان با اختلال یادگیری خاص

چکیده

هدف این پژوهش بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر پریشانی روانشناختی، تنظیم شناختی هیجان و نشخوار فکری مادران دارای کودکان با اختلال یادگیری خاص بود. این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل مادران دارای کودکان با اختلال یادگیری خاص مراجعه‌کننده به مراکز اختلالات یادگیری و مراکز مشاوره شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۴ بود. تعداد ۴۰ نفر به‌روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه ۲۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای (هفته‌ای یک جلسه) تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به‌صورت گروهی قرار گرفت، در حالی که گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس پریشانی روانشناختی کسلر، پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان و مقیاس نشخوار فکری بود که در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون اجرا شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و چندمتغیره مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که اثر گروه بر متغیرهای وابسته معنادار است (p<0.001). همچنین نتایج تحلیل کوواریانس تک‌متغیره نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد موجب کاهش معنادار پریشانی روانشناختی (F=842.058، p<0.001، η²=0.941)، کاهش نشخوار فکری (F=3193.109، p<0.001، η²=0.929) و بهبود تنظیم شناختی هیجان (F=253.176، p<0.001، η²=0.872) در مقایسه با گروه گواه شده است. اندازه اثرها نشان‌دهنده تأثیر قوی مداخله بودند. یافته‌ها نشان می‌دهد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به‌عنوان یک مداخله روانشناختی مؤثر می‌تواند به‌طور معناداری پریشانی روانشناختی و نشخوار فکری را کاهش داده و تنظیم شناختی هیجان را در مادران دارای کودکان با اختلال یادگیری خاص بهبود بخشد؛ بنابراین استفاده از این رویکرد در برنامه‌های حمایتی و درمانی برای این گروه توصیه می‌شود.