اثربخشی تئاتر مجادله بر تاب‌آوری و خودکارآمدی تعاملی دانش‌آموزان ابتدایی

چکیده

زمینه و هدف: سطح پایین تاب‌آوری و خودکارآمدی در کودکان با مشکلات روان‌شناختی متعددی مرتبط است. تئاتر مجادله به‌عنوان مداخله‌ای مبتنی بر هنر، امکانات بالقوه‌ای برای ارتقای مؤلفه‌های روان‌شناختی دارد؛ اما تأثیر آن بر تاب‌آوری و خودکارآمدی تعاملی کودکان بررسی نشده است. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی تئاتر مجادله بر تاب‌آوری و خودکارآمدی تعاملی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی بود.

روش بررسی: در این مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل، ۳۶ دانش‌آموز پسر کلاس چهارم ابتدایی شهر بابل با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۸ نفر) و کنترل (۱۸ نفر) گمارش شدند. ابزارها شامل پرسشنامه توانمندی اجتماعی-هیجانی و تاب‌آوری (مرل و همکاران، ۲۰۱۱) و پرسشنامه خودکارآمدی در تعامل با همسالان (ویلر و لد، ۱۹۸۲) بود. گروه آزمایش در شش جلسه ۹۰ دقیقه‌ای کارگاه تئاتر مجادله شرکت کرد. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) تحلیل شد.

یافته‌ها: نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد بین دو گروه در تاب‌آوری (۰۱/۰>P؛ ۷۳۴/۰=η²) و خودکارآمدی تعاملی (۰۱/۰>P؛ ۴۳۹/۰=η²) تفاوت معنادار وجود دارد. بیشترین اندازه اثر مربوط به توانمندی اجتماعی (۶۰۱/۰=η²) و همدلی (۲۳۱/۰=η²) بود.

نتیجه‌گیری: تئاتر مجادله روشی مؤثر برای بهبود تاب‌آوری و خودکارآمدی تعاملی دانش‌آموزان پسر مقطع ابتدایی است و می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مبتنی بر هنر در محیط مدرسه به‌کار رود.