ساخت و بررسی ویژگی­های روانسنجی پرسشنامه خودشیفتگی در روابط زوجی

چکیده

هدف پژوهش حاضر طراحی و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه خودشیفتگی در روابط زوجی در میان زنان و مردان متأهل شهر اصفهان بود تا ابزاری معتبر و پایا برای ارزیابی تمایلات خودشیفتگی در تعاملات زناشویی فراهم شود. این پژوهش از نوع ابزارسازی و زمینه‌یابی بود و جامعه آماری آن را کلیه زنان و مردان متأهل بالای 25 سال شهر اصفهان تشکیل دادند. نمونه پژوهش شامل 200 نفر از زنان و مردان متأهل بود که به شیوه در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودشیفتگی در روابط زوجی، خرده‌مقیاس خودشیفتگی میلون، پرسشنامه میل به خیانت و مقیاس روابط خانوادگی بود. پرسشنامه طراحی‌شده دارای 22 گویه با طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت بود. برای بررسی روایی از روایی صوری، محتوایی، همزمان، همگرا، واگرا و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد و پایایی ابزار نیز از طریق آلفای کرونباخ و بازآزمایی مورد ارزیابی قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های توصیفی و استنباطی تحلیل شدند. نتایج نشان داد که پرسشنامه از همسانی درونی مطلوب برخوردار است و مقدار آلفای کرونباخ آن در سطح قابل قبول قرار داشت. تحلیل همبستگی نشان داد که نمرات پرسشنامه با خرده‌مقیاس خودشیفتگی میلون و میل به خیانت رابطه مثبت و معنادار و با روابط خانوادگی رابطه منفی و معنادار دارد که به‌ترتیب بیانگر روایی همزمان، همگرا و واگرا بود (05/0>P). همچنین تحلیل عاملی اکتشافی وجود دو عامل اصلی شامل «کهتربینی همسر» و «خودبرتربینی نسبت به همسر» را تأیید کرد که مجموعاً بخش قابل توجهی از واریانس سازه را تبیین کردند. ضرایب همبستگی بین عوامل و نمره کل نیز معنادار بود و نتایج بازآزمایی بیانگر ثبات زمانی مناسب پرسشنامه بود. بر اساس یافته‌های پژوهش، پرسشنامه خودشیفتگی در روابط زوجی از ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوب شامل روایی و پایایی مناسب برخوردار است و می‌تواند به عنوان ابزاری معتبر در حوزه‌های پژوهشی، مشاوره خانواده و مداخلات درمانی برای ارزیابی تمایلات خودشیفتگی در روابط زناشویی مورد استفاده قرار گیرد.