مقایسه اثربخشی درمان روان پویشی کوتاه مدت وطرحواره درمانی بر پریشانی روانشناختی در زنان دارای طلاق عاطفی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان روان‌پویشی کوتاه‌مدت و طرحواره‌درمانی بر پریشانی روان‌شناختی زنان دارای طلاق عاطفی انجام شد. این پژوهش کاربردی با طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون–پس‌آزمون، گروه کنترل و پیگیری دوماهه انجام شد. جامعه آماری شامل زنان دارای طلاق عاطفی مراجعه‌کننده به کلینیک‌های مشاوره و روان‌شناسی منطقه 1 تهران در نیمه نخست سال 1404 بود. از میان افراد واجد شرایط، 45 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و پس از همتاسازی، به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری شامل درمان روان‌پویشی کوتاه‌مدت، طرحواره‌درمانی و کنترل جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه طلاق عاطفی و پرسشنامه 10 ماده‌ای پریشانی روان‌شناختی کسلر بود. گروه روان‌پویشی کوتاه‌مدت 15 جلسه 90 دقیقه‌ای و گروه طرحواره‌درمانی هشت جلسه دوساعته دریافت کردند و گروه کنترل در فهرست انتظار قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخه 28 تحلیل شدند. نتایج نشان داد اثر گروه (F = 21.46، p < .001، ηp² = .511)، اثر زمان (F = 47.26، p < .001، ηp² = .529) و اثر تعاملی زمان × گروه (F = 11.78، p < .001، ηp² = .359) بر پریشانی روان‌شناختی معنادار بود. در پس‌آزمون، هر دو درمان روان‌پویشی کوتاه‌مدت (MD = -6.15، p < .001) و طرحواره‌درمانی (MD = -3.57، p < .001) در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش معنادار پریشانی روان‌شناختی شدند. همچنین، درمان روان‌پویشی کوتاه‌مدت در پس‌آزمون نسبت به طرحواره‌درمانی اثربخشی بیشتری داشت (MD = -2.58، p = .027). در مرحله پیگیری نیز هر دو گروه مداخله نسبت به کنترل برتری معناداری داشتند (p < .001)، اما تفاوت میان دو درمان معنادار نبود (MD = -1.72، p = .186). هر دو درمان روان‌پویشی کوتاه‌مدت و طرحواره‌درمانی در کاهش پریشانی روان‌شناختی زنان دارای طلاق عاطفی مؤثر و دارای اثر پایدار بودند؛ با این حال، درمان روان‌پویشی کوتاه‌مدت در کوتاه‌مدت اثربخشی بیشتری نشان داد.