اثر بخشی مداخله استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر نظم جویی شناختی- هیجانی همسران شهداء

چکیده

پژوهش حاضر با هدف اثر بخشی مداخله استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر نظم جویی شناختی  - هیجانی همسران شهداء صورت گرفته است. روش این پژوهش به لحاظ روش شناسی، نیمه آزمایشی پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل ناهمسان بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه همسران (زنان) شهدای شهر زاهدان که اسامی این شهدا در لیست شهدای بنیاد شهید و امور ایثارگران شهر زاهدان ثبت شده است بود. طبق جدول کوهن با اندازه اثر متوسط 5/0 و توان آزمون 70 درصد و خطای نوع اول 05/0، 40 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی ساده (قرعه کشی) در دو گروه مداخله و یک گواه (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند. پرسشنامه استاندارد نظم‌جویی شناختی هیجان گرانیفسکی و کرایج  (2006) ابزار پژوهش بودند. برای گروه آزمایش دوره 8 جلسه­ای محتوای آموزش ذهن‌آگاهی بر اساس رویکرد کابات زین و همکاران ارائه شد. این در حالی است که گروه گواه هیچ­گونه درمانی را دریافت نکرد. نتایج حاصل از پرسشنامه­های تکمیل شده و صحت­سنجی شده از طریق نرم افزار SPSS و روش آماری تحلیل کواریانس به منظور آزمون فرضیه­های پژوهش مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در نهایت چنین نتیجه­گیری شد که؛ مداخله استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر افزایش نظم جویی شناختی  - هیجانی همسران شهداء موثر است. این یافته‌ها تأکید می‌کند که ذهن‌آگاهی می‌تواند با فراهم کردن ابزارهایی برای مدیریت بهتر افکار و احساسات، پذیرش واقعیت فقدان و افزایش خودآگاهی، به افراد کمک کند تا با چالش‌های ناشی از سوگ کنار بیایند. همچنین، تقویت توانایی برقراری ارتباط و درک متقابل می‌تواند به کاهش احساس تنهایی و انزوای اجتماعی کمک کند.