مقایسه تاثیر درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT-C) با شفقت بر خود (Pease by piece) بر کاهش افسردگی در کودکان

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی برای کودکان و برنامه شفقت به خود بر کاهش افسردگی در کودکان مبتلا به افسردگی بود. این مطالعه یک کارآزمایی بالینی تصادفی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه با گروه کنترل بود. نمونه پژوهش شامل 45 دانش‌آموز دختر 7 تا 12 ساله شهر تهران در سال تحصیلی 1403–1404 بود که به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری (MBCT-C، شفقت به خود و کنترل) جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده‌ها سیاهه افسردگی کودکان کواکس (CDI) بود. مداخله MBCT-C طی 12 جلسه گروهی و برنامه شفقت به خود طی 10 جلسه اجرا شد، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با آزمون شاپیرو–ویلک برای بررسی نرمال بودن، تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر برای بررسی اثرات زمان و گروه، و آزمون تعقیبی بنفرونی تحلیل شدند. سطح معناداری 0.05 در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد اثر زمان بر افسردگی معنادار بود (P<0.001) و تعامل زمان و گروه نیز تفاوت معناداری ایجاد کرد (P<0.001). اثر اصلی گروه بر نمرات افسردگی معنادار بود (P<0.001). مقایسه‌های بنفرونی نشان داد هر دو گروه MBCT-C و شفقت به خود نسبت به گروه کنترل کاهش معناداری در افسردگی داشتند (P<0.001)، اما بین دو گروه مداخله تفاوت معناداری مشاهده نشد (P=0.652). اثرات درمانی در پیگیری سه‌ماهه حفظ شد. هر دو مداخله MBCT-C و شفقت به خود در کاهش افسردگی کودکان اثربخش و پایدار بودند و تفاوت معناداری بین آن‌ها مشاهده نشد؛ بنابراین هر دو می‌توانند به‌عنوان گزینه‌های درمانی مناسب برای کاهش افسردگی در کودکان مورد استفاده قرار گیرند.