تدوین بسته آموزشی مقابله با احساس تنهایی و طردشدگی در بین نوجوانان: یک نمونه مطالعه کیفی تدوین بسته

شهناز  راستگو; زهرا یوسفی; محسن  گل پرور

doi:10.61838/jhpbd.231

نویسندگان

شهناز راستگو دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران نویسنده https://orcid.org/0000-0001-6868-0119
زهرا یوسفی دانشیار، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران | مرکز تحقیقات علوم رفتاری و روانشناختی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران https://orcid.org/0000-0001-5856-3605
محسن گل پرور استاد، گروه روانشناسی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ايران. نویسنده https://orcid.org/0000-0002-1425-5480

DOI::

https://doi.org/10.61838/jhpbd.231

کلمات کلیدی:

تدوین بسته, احساس تنهایی, نوجوانان

چکیده

هدف این پژوهش، تدوین و اعتباریابی محتوایی یک بسته آموزشی مبتنی بر شواهد برای مدیریت احساس تنهایی و طردشدگی در میان نوجوانان دختر بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل محتوای مرسوم هسیه و شانون انجام شد. متون علمی معتبر داخلی و خارجی مرتبط با احساس تنهایی در نوجوانی در بازه زمانی 2016 تا 2026، بر اساس ملاک‌های ورود و خروج و اصل اشباع نظری انتخاب و به‌صورت سطر به سطر تحلیل شدند. مفاهیم و مقوله‌ها استخراج، کدگذاری و در چند مرحله بازبینی شدند. سپس بر اساس مفاهیم به‌دست‌آمده و با استفاده از الگوی تدوین بسته آموزشی یوسفی و گل‌پرور، بسته‌ای هشت‌جلسه‌ای طراحی شد. اعتبار محتوایی بسته از طریق قضاوت متخصصان حوزه مشاوره نوجوان و محاسبه ضریب توافق بین ارزیابان بررسی شد. تحلیل داده‌ها به استخراج چهار مفهوم اصلی شامل علائم احساس تنهایی، علل احساس تنهایی، آسیب‌های ناشی از احساس تنهایی و راهبردهای مدیریت احساس تنهایی انجامید. بر این اساس، بسته آموزشی با سه هدف محوری تقویت مدیریت خود، کاهش علائم روان‌شناختی، و مقابله با طردشدگی و ارتقای مهارت‌های دوست‌یابی طراحی شد. نتایج اعتباریابی نشان داد که بسته از اعتبار محتوایی بسیار مطلوبی برخوردار است. بسته آموزشی تدوین‌شده، با پوشش همزمان ابعاد فردی، هیجانی و بین‌فردی، ظرفیت لازم برای ورود به مرحله اجرا و آموزش در مداخلات پیشگیرانه و درمانی نوجوانان دختر را داراست.